3. Groeiend en levendig Zwolle

We onderzoeken het Zwolse erfgoed en houden het in stand, we maken het Zwolse erfgoed toegankelijker voor publiek en geven ontwikkelingen identiteit door historische waarden te benutten

Zwolle heeft veel bijzonder erfgoed. Denk aan monumenten, archeologische vondsten, oude gebouwen, het beschermde stadsgezicht, historische landschappen en andere plekken met cultuurhistorische waarde. Dit erfgoed vertelt het verhaal van Zwolle en is belangrijk voor onze economie. Het laat zien hoe de stad en de dorpen zijn ontstaan en veranderd. Het is onderdeel van onze Zwolse identiteit en het zorgt voor een fijne en aantrekkelijke woon- en leefomgeving.
We willen dit erfgoed goed onderzoeken, beschermen en (laten) gebruiken. Ook willen we dat inwoners en bezoekers het erfgoed kunnen beleven. Zo leren meer mensen de geschiedenis van Zwolle kennen. Dat vergroot de betrokkenheid bij de stad en de omgeving.
Erfgoed is ook belangrijk bij de grote opgaven en nieuwe plannen voor Zwolle. We blijven inzetten op het verbeteren van de (energie)duurzaamheid met respect voor de historische waarden. Zo is het Zwolse erfgoed klaar voor de toekomst. Cultuurhistorische waarden zijn ook belangrijk bij ruimtelijke ontwikkelingen. Ze geven kwaliteit aan nieuwe plannen en zorgen dat Zwolle herkenbaar blijft. We zoeken in alles steeds een goede balans tussen beschermen, gebruiken en ontwikkelen. Zo blijft het Zwolse erfgoed behouden. Tegelijk draagt het bij aan een aantrekkelijke, duurzame en herkenbare leefomgeving voor inwoners van nu en later.

Aantal gebouwde rijksmonumenten

481

Aantal gemeentelijke monumenten

296

Aantal archeologische rijksmonumenten

1

• We werken aan het opnemen van erfgoed in het omgevingsplan (uiterlijk 2031). Daarbij betrekken we ook de nieuwe plicht tot bescherming van de omgeving van monumenten (artikel 5.130 Besluit kwaliteit leefomgeving) en de inventarisatie naar gevelensembles (raad 13 juni 2022). Hierdoor wordt erfgoed beter verbonden met de fysieke leefomgeving.

Erfgoed onderzoeken en behouden

• We adviseren en ondersteunen eigenaren van monumenten en cultuurhistorisch waardevolle gebouwen bij onderhoud, restauratie, aanpassing, herbestemming en verduurzaming. Zo blijven waardevolle gebouwen behouden en bruikbaar voor de toekomst.
• We voeren archeologisch, bouwhistorisch en cultuurhistorisch onderzoek uit en zetten onze rol als archeologisch bevoegd gezag voort. Hiermee ontwikkelen we meer kennis over de geschiedenis van Zwolle. Ook kunnen we zo erfgoedwaarden zorgvuldig meewegen in plannen voor (ver)bouw of ontwikkeling.
• We beheren de archeologische en bouwhistorische collecties en verbeteren de digitale toegankelijkheid ervan. Zo blijft kennis over de geschiedenis van Zwolle behouden en beter beschikbaar.
• We blijven op het gebied van archeologie en kwaliteitsborging samenwerken met onze buurgemeenten Hattem, Zwartewaterland, Kampen, Deventer en Zutphen. Daarmee versterken we de kwaliteit en efficiëntie van onze werkzaamheden.
• We ondersteunen eigenaren van gemeentelijke monumenten financieel bij onderhoud, restauratie en kleurhistorisch onderzoek. Ook ondersteunen we particuliere eigenaren bij hoge kosten voor archeologisch onderzoek (excessieve kosten). Hiermee dragen we bij aan het behoud en onderzoek van waardevol erfgoed in de stad.
• We zetten het programma voor onderzoek en aanwijzing van gemeentelijke monumenten voort. Hierdoor ontstaat een sterke basis voor bescherming en behoud. We ronden de aanwijzing van historische winkelpuien af. Ook ronden we de inventarisatie van historische boerderijen af en onderzoeken we nieuwe thema’s, zoals erfgoed uit de periode na 1965 (Post 65).
• We stellen het nieuwe omgevingsprogramma Erfgoed en de bijbehorende uitvoeringsagenda vast. Daarmee geven we richting aan het onderzoeken, behouden, benutten en beleefbaar maken van erfgoed.

Erfgoed benutten bij ruimtelijke ontwikkelingen

• We versterken de verbinding tussen erfgoed en ruimtelijke ontwikkelingen. Zo geven cultuurhistorische waarden richting aan nieuwe gebieden en blijft de identiteit van Zwolle herkenbaar.

Erfgoed toegankelijk en beleefbaar maken

• We maken het Zwolse erfgoed samen met partners toegankelijk voor inwoners en bezoekers. Dit doen we bijvoorbeeld via publieksactiviteiten zoals Open Monumentendag, de Nationale Archeologiedagen, het Erfgoedlab in ANNO Stadsmuseum Zwolle, de avonden Verhalen over Zwolle en de Erfgoedprijs Zwolle-Kampen. Zo vergroten we de kennis van en betrokkenheid bij de geschiedenis van Zwolle.
• We blijven het Zwolse beiaardspel zichtbaar, hoorbaar en beleefbaar maken. Daarmee houden we deze traditie levend en versterken we de beleving van het erfgoed van de stad.

• Het project 'Beeldengroep Joan Derk van der Capellen tot den Pol' is in 2026 beëindigd.

Doel 3.2.3 Erfgoed

Monumentenbeleid

Archeologiebeleid