Programma's | 5. Vitale wijken

Programma 5. Vitale wijken

Beschrijving

Met Vitale wijken werken we aan wijken waar inwoners prettig, gezond en veilig kunnen leven. Inwoners kunnen elkaar ontmoeten, bewegen, sporten, spelen en gebruikmaken van passende voorzieningen.
Dit programma verbindt gezondheid, veiligheid, vastgoed, onderwijshuisvesting, beheer van de openbare ruimte, afval en grondstoffen. Daarmee dragen we bij aan sterke wijken voor mens, plant en dier. We kijken per wijk wat nodig is, omdat wijken verschillen in opgaven, kansen en draagkracht.

Richting
We kiezen voor een wijkgerichte aanpak. Grote stedelijke opgaven worden vooral ervaren in de directe leefomgeving van inwoners. Daarom koppelen we opgaven als gezondheid, klimaat, energie, mobiliteit, veiligheid en voorzieningen aan wat in wijken nodig is. Soms vraagt dit om ongelijk investeren. Dat doen we juist om gelijke kansen te bevorderen. We richten onze inzet op plekken waar de maatschappelijke opgave en de noodzaak het grootst zijn.
De menselijke maat is hierbij belangrijk. We willen dat inwoners invloed kunnen hebben op hun omgeving en dat initiatieven uit de wijk ruimte krijgen. Zo werken we aan wijken die nu en in de toekomst leefbaar blijven.

Werkwijze
We werken wijkgericht en gebruiken data, signalen en gesprekken om te weten wat er speelt. Het Buurt-voor-buurtonderzoek en wijkprofielen helpen om opgaven per wijk en gebied scherp te krijgen. We verbinden de fysieke en sociale opgaven in de wijk. Denk aan sport, onderwijs, groen, veiligheid, ontmoeting, gezondheid en beheer van de openbare ruimte.
Via programmering en afstemming verbinden we onderhoud, vervanging, mobiliteit, veiligheid, groen, gezondheid en voorzieningen. Zo maken we werk met werk. We werken samen met inwoners, wijkorganisaties, maatschappelijke partners, ondernemers en andere organisaties in de wijk.

Ontwikkelingen
Landelijk groeit de aandacht voor gezondheid, veiligheid en leefbaarheid in wijken. Klimaatverandering, vergrijzing, druk op voorzieningen en ruimtegebrek maken het belangrijk om opgaven slim te combineren.
Ook de druk op de openbare ruimte neemt toe. Boven en onder de grond concurreren veel functies om ruimte. Dit vraagt om integrale keuzes en om beheer dat niet alleen gericht is op instandhouding, maar ook op toekomstbestendigheid.

Financiën programma

Overzicht baten en lasten

In het overzicht baten en lasten is het budget per doel weergegeven. Hierin zijn ook de (meerjarige) incidentele middelen verwerkt: dit zijn middelen die tijdelijk, voor één of meerdere jaren, beschikbaar zijn gesteld voor projecten en dus niet structureel zijn. Een nadere specificatie van de incidentele baten en lasten per programma is opgenomen in het overzicht Incidentele baten en lasten .

Overzicht baten en lasten (bedragen x €1.000)	Lasten	Baten	Saldo	Toevoeging aan reserves	Onttrekking aan reserves	Geraamd resultaat
Doel 5.1.1 Gezonde samenleving	7.884	179	7.705	69	105	7.669
Doel 5.1.2 Gezond milieu	3.269	0	3.269	180	180	3.269
Doel 5.2.1 Veiligheid	19.781	1.023	18.758	0	175	18.583
Doel 5.3.1 Vastgoed	15.544	16.125	-581	2.627	3.110	-1.064
Doel 5.3.2 Onderwijshuisvesting	16.369	734	15.635	0	12	15.623
Doel 5.4.1 Beheer openbare ruimte	43.631	13.740	29.891	93	146	29.838
Doel 5.5.1 Afval en grondstoffen	18.914	21.524	-2.610	0	0	-2.610
Totaal	125.392	53.325	72.067	2.969	3.728	71.308

Overzicht kredieten

Het overzicht kredieten geeft een totaalbeeld van alle lopende (reeds vastgestelde) investeringskredieten en de nieuwe kredieten die in de Begroting 2027 worden voorgesteld. Een investeringskrediet is een bedrag dat de gemeenteraad beschikbaar stelt voor een uitgave, zoals de bouw van een school, de aanleg van een weg of de aankoop van grond.

Overzicht kredieten (bedragen x €1.000)	Omvang krediet	Gerealiseerd tot en met 2025	Resterend krediet	Raming 2026	Raming 2027	Raming 2028 en verder
Totaal doel 5.1.1	4.472	1.861	2.611	2.199	413	-1
Totaal doel 5.2.1	317	261	56	56	0	0
Totaal doel 5.3.1	124.727	30.050	94.677	40.908	41.449	12.320
Totaal doel 5.3.2	93.447	42.047	51.400	12.400	19.500	19.500
Totaal doel 5.4.1	49.465	20.443	29.022	24.376	4.545	101
Totaal	272.428	94.662	177.766	79.939	65.907	31.920

In bovenstaande overzichten baten en lasten en kredieten zijn de mutaties vanuit de bestedingsvoorstellen niet verwerkt. Een tabel met de structurele en incidentele bestedingsvoorstellen zijn in het hoofdstuk Algemeen opgenomen. Dit geldt ook voor de toelichting op de bestedingsvoorstellen .