Programma's

4. Duurzame toekomst

4.2.1 Klimaatadaptie

De gebouwde omgeving, buitengebied, natuurlijke systemen en samenleving van Zwolle zijn veerkrachtiger tegen klimaatverandering en gezonder voor mens, plant en dier

Beschrijving

Voor een toekomstbestendig Zwolle met een blijvend aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat hebben we robuuste en gezonde (grond)water-,  bodem- en ecosystemen nodig. Deze combinatie van natuurlijke systemen zijn essentieel voor onze veiligheid, voedsel-, energie- en (drink)watervoorziening, gezondheid en veerkracht tegen de gevolgen van klimaatverandering. Hierbij is de voorwaarde dat lokale, regionale en landelijke systemen samenwerken en als een geheel worden gezien. Het water- en bodemsysteem vormen de basis voor onze ruimtelijke ontwikkelingen.

Aanpassing aan klimaatverandering betekent ook bestand zijn tegen extreem weer (plensbuien, hitte, droogte) en draagt bij aan duurzaam gedrag van inwoners en ondernemers in hun eigen omgeving. Daarbij zetten we in rechtvaardigheid: inzet iedere bewoner draagt bij vanuit wat mogelijk is.

De verschillende werkvelden binnen dit doel hebben specifieke opgaven die in samenhang moeten worden benaderd. Denk bijvoorbeeld aan: Groen in de stad, dat zowel bijdraagt aan natuurdoelen als aan opvang van plensbuien en gezondheid voor inwoners.  
(Grond)waterkwaliteit die ook van belang is voor waterleven en zoetwatervoorziening.  

Indicatoren

Indicator

Verleden

Heden

Toekomst

Aantal toekomstbomen

2025

2030

23

meer

Eén van de bijzondere beschermde boomcategorieën die we in Zwolle hanteren is de 'toekomstboom'. Deze bestaat uit de juiste soort en heeft ruimte en omstandigheden boven- en ondergronds om op gezonde wijze minimaal 80 jaar oude te worden.

Ons beleid geeft dat we de ambitie hebben toe te werken naar dat elke (woon)straat in elk geval 2 toekomstbomen heeft. In 2026 en verder wijzen we bestande bomen aan die de titel 'toekomstboom’ kunnen krijgen en planten we gericht nieuwe bomen aan die de titel 'toekomstboom’ meekrijgen.

Hinder door water op straten en stoepen

2024

2026

2030

9%

5%

lager

Wij streven ernaar om het % dat als antwoord geeft “komt vaak voor” terug te dringen. Bij verdere beleidsontwikkeling bepalen we het exacte streefpercentage en maken we een koppeling met informatie vanuit de "nattevoetenkaart". Bron: Buurt-voor-Buurt Onderzoek, gemeente Zwolle

Overlast door hitte buiten

2024

2026

2030

16%

12%

lager

Wij streven ernaar om het % dat als antwoord geeft “komt vaak voor” terug te dringen. Bij verdere beleidsontwikkeling bepalen we het exacte streefpercentage en maken we een koppeling met de "zweetdruppelkaart". Bron: Buurt-voor-Buurt Onderzoek, gemeente Zwolle

Oppervlakte groen totaal (binnen bebouwde kom in beheer van gemeente Zwolle)

2024

2025

2030

8365873

8459757

meer

Zwolle heeft de ambitie dat het areaal groen meegroeit met het aantal woningen. Daarom monitoren we jaarlijks de ontwikkeling van het aantal m² groen en zetten we deze af tegen de ontwikkeling van het aantal woningen. Dit is ook van belang voor de Europese Natuurherstelverordening en kan in de toekomst aansluiten op het nationale monitoringssysteem dat het Rijk wil ontwikkelen. We kijken hierbij naar het groen dat in beheer is van de gemeente Zwolle.

Aantal gerealiseerde bodemenergiesystemen

2025

2026

2030

48

52

meer

De ondergrond draagt bij aan de doelen van de energietransitie. De groei van het aantal bodemenergiesystemen is een goede maat hoeveel de ondergrond hieraan bijdraagt. Bodemenergie is een duurzame vorm van warmte en koude. We streven naar een (kwantitatieve) groei in het aantal bodemenergiesystemen. Door jaarlijks het aantal open en gesloten bodemenergiesystemen te meten zien we hoeveel groei er is in het gebruik van energie (warmte en of koude) uit de bodem.  Bron: Gemeente Zwolle (peildatum april)

Activiteiten

Nieuwe activiteiten

Bodem en grondwater

  • We stellen één integraal monitoringsplan op voor de grondwaterkwaliteit. Hierdoor ontstaat meer samenhang in de monitoring en krijgen we beter inzicht in ontwikkelingen van het grondwatersysteem.
  • We actualiseren de geohydrologische uitgangspunten voor ruimtelijke en waterprojecten op basis van het in 2026 ontwikkelde grondwatermodel. Zo werken we met actuele kennis over bodem- en watersystemen.

Groen

  • We breiden de monitoring van het stedelijk groen uit met prognoses over groei en uitval van bomen en groen. Hierdoor kunnen we beter anticiperen op toekomstige ontwikkelingen in de openbare ruimte.

Lopende activiteiten

Klimaat en water

  • We werken samen met regionale partners en het Rijk aan een klimaatbestendig en waterrobuust Zwolle. Daarbij zetten we in op bescherming tegen wateroverlast, droogte, hitte en de gevolgen van klimaatverandering.
  • We verankeren het principe water en bodem sturend in beleid, gebiedsontwikkelingen en ruimtelijke projecten. Daarmee zorgen we dat natuurlijke systemen richtinggevend zijn bij toekomstige ontwikkelingen.
  • We voeren gezamenlijk met partners gesubsidieerde projecten uit binnen Regiolab Wijk van Morgen om innovatieve oplossingen voor klimaatadaptatie, waterbeheer en verduurzaming van bestaande wijken te ontwikkelen en toe te passen.
  • We werken samen met kennisinstellingen en gebiedspartners aan onderzoek en innovatie rond water- en klimaatsystemen. Hiermee vergroten we de kennisbasis voor een toekomstbestendige inrichting van Zwolle.
  • We benutten subsidie- en financieringsmogelijkheden om investeringen in klimaatadaptatie en waterbeheer mogelijk te maken.

Groen

  • We versterken de groene structuren van Zwolle door nieuw groen aan te leggen en toekomstbestendige bomen te planten. Hiermee vergroten we de kwaliteit van natuur en leefomgeving.
  • We verbeteren de groeicondities van bestaande bomen en pakken ecologische knelpunten aan. Zo versterken we biodiversiteit en een gezonde leefomgeving.
  • We ontwikkelen en versterken blauwgroene structuren die bijdragen aan klimaatadaptatie, natuurontwikkeling en wateropvang.
  • We realiseren recreatieve routes en voorzieningen in en rondom het groen. Daarmee vergroten we de toegankelijkheid en gebruikswaarde van het groen voor inwoners.
  • We ondersteunen vergroening van bedrijventerreinen en particuliere terreinen. Hierdoor groeit de bijdrage van de hele stad aan een gezonde en klimaatbestendige leefomgeving.

Bodem en grondwater

  • We werken aan een duurzaam en gezond bodem- en grondwatersysteem dat bijdraagt aan woningbouw, klimaatadaptatie, energietransitie en een gezonde leefomgeving.
  • We ontwikkelen maatregelen voor een toekomstbestendige zoetwatervoorziening, onder meer voor drinkwater en andere essentiële functies.
  • We actualiseren de Visie op de Ondergrond als onderdeel van de Omgevingsvisie. Hiermee versterken we de samenhang tussen ondergrondse en bovengrondse opgaven.
  • We bereiden de bodemsanering van het Noordereiland voor om woningbouw op deze locatie mogelijk te maken.
  • We onderzoeken bodem- en grondwaterkwaliteit, waaronder PFAS en andere opkomende stoffen, en ontwikkelen toepassingen voor duurzame warmte- en koudeopslag.

Activiteiten waar we mee stoppen

Klimaat en Water

  • De netwerksamenwerking Climate Campus is geëvolueerd tot een hernieuwde samenwerking in het Regiolab Wijk van Morgen. We zijn daarom gestopt met Climate Campus.

Overzicht baten en lasten

In het overzicht baten en lasten is het budget per doel weergegeven. Hierin zijn ook de (meerjarige) incidentele middelen verwerkt: dit zijn middelen die tijdelijk, voor één of meerdere jaren, beschikbaar zijn gesteld voor projecten en dus niet structureel zijn. Een nadere specificatie van de incidentele baten en lasten per programma is opgenomen in het overzicht Incidentele baten en lasten .

Overzicht baten en lasten (bedragen x €1.000)

Lasten

Baten

Saldo

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Geraamd resultaat

Doel 4.2.1 Klimaatadaptie en blauwgroene systemen

3.954

973

2.981

300

656

2.625

Overzicht kredieten

Het overzicht kredieten geeft een totaalbeeld van alle lopende reeds vastgestelde investeringskredieten. Een investeringskrediet is een bedrag dat de gemeenteraad beschikbaar stelt voor een uitgave, zoals de bouw van een school, de aanleg van een weg of de aankoop van grond.

Overzicht kredieten (bedragen x €1.000)

Omvang krediet

Gerealiseerd tot en met 2025

Resterend krediet

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028 en verder

Groenbeleid - NIA investering

200

40

160

0

160

0

Totaal

200

40

160

0

160

0

In bovenstaand overzicht baten en lasten zijn de mutaties vanuit de bestedingsvoorstellen niet verwerkt. Een tabel met de structurele en incidentele bestedingsvoorstellen  zijn in het hoofdstuk Algemeen opgenomen. Dit geldt ook voor de toelichting op de bestedingsvoorstellen .

Kaderstellende nota('s)

Portefeuillehouder(s)

Gerdien Rots
Anja Roelfs

Deze pagina is gebouwd op 10/15/2026 11:20:25 met de export van 10/15/2026 10:43:15