Civiele kunstwerken
Het onderdeel civiele kunstwerken betreft vaste en beweegbare bruggen en tunnels.
Beleidskader
- Omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van morgen 2030’.
- Landelijke en / of Europese (machine)richtlijnen en diverse landelijke aanbevelingsdocumenten
- Nota beheer Kapitaalgoederen Buitenruimte 2023-2026.
Stand van zaken
Om de onderhouds- en vervangingswerkzaamheden concreet te maken voeren we periodiek inspecties en schouwen uit op basis van landelijke normen, zoals de CUR 117 en de Europese machine en arbeidsmiddelenrichtlijn. We inspecteren op functionaliteit, veiligheid- en storingsrisico. Op basis hiervan maken we jaarlijks onze meerjarenonderhouds- en vervangingsplanning (MJOP). We hebben een goed beeld van de staat van onze de bruggen.
Op dit moment zijn zes beweegbare bruggen aangepast aan de Machinerichtlijn en voorzien van een EG-Verklaring van Overeenstemming en een CE-keuring. In het najaar van 2026 passen we nog een brug aan, en in 2027 nog twee. De aanpassingen van het Kerkbrugje gaan mee met de ontwikkelingen van Stadshart.
De bruggen in Zwolle hebben we in 2022 risicogestuurd onderzocht op draagvermogen (constructieve veiligheid). Versterkingen zijn uitgevoerd en momenteel is de constructieve veiligheid van onze bruggen op orde, behalve de monumentale, handbediende Schoenkuiperbrug (loopt momenteel een extern onderzoek) en de bruggen bij Katerveersluis (renovatie gepland in 2027).
Voor het veilig werken aan installaties zijn naast fysieke maatregelen ook duidelijke afspraken over de installatieverantwoordelijkheid volgens de NEN3140 nodig. Het concept handboek is opgesteld, maar nog niet geïmplementeerd. De urgentie voor implementatie ervan is hoog en is inmiddels is er een start gemaakt.
Onze netwerk- en informatiesystemen moeten we inregelen conform de nieuwe NIS2-richtlijn voor Cyber security. In 2026 zijn we het project OT-IT & Cybersecurity gestart en zetten we door in 2027. We inventariseren de beweegbare bruggen op toegangsbeveiliging, koppeling van software aan de objecten en de beschikbaarheid van specifieke procedures voor situaties zoals storingen, uitval en incidenten. Op basis van de resultaten voeren we in 2027 verbeteringen door.
Het herzien van de bestuursovereenkomst Brugbediening op Afstand “BopA” (samenwerking tussen Rijkswaterstaat, gemeente Zwolle en Meppel en provincie Overijssel) is in uitvoering.
Financiën
In 2027 is voor kunstwerkenonderhoud circa € 3,4 miljoen (inclusief kapitaallasten) beschikbaar, exclusief nieuwe begrotingsaanvragen. Hiervoor wordt het dagelijks en groot onderhoud uitgevoerd. Binnen het huidige budget is zeer beperkte financiële ruimte voor esthetische verzorging van de kunstwerken (het aspect 'schoon'). De beschikbare middelen worden ingezet om gevaarlijke situaties te voorkomen en (aanstootgevende) graffiti te verwijderen. Voor 2027 is € 0,8 miljoen exclusief btw beschikbaar voor vervangingsinvesteringen voor kunstwerken (bruggen).
Actuele risico inschatting
- Het implementeren van de installatieverantwoordelijkheid stagneert. Hierdoor is geen eenduidigheid in het veilig werken aan de installaties.
- Risico voor renovatie/vervanging monumentale Schoenkuiperbrug (financieel en openen van de brug – veiligheid is niet in het geding).
- Toenemende graffiti bekladding van de kunstwerken wat leidt tot meerkosten en een verminderde beeldkwaliteit
- Het uitvoeren van het onderhoud en de vervangingen is lastig vanwege de lange levertijden en de beperkte capaciteit. Dit is zowel intern als extern (marktpartijen). We proberen dit risico te ondervangen door langjarige afspraken te maken met aannemende partijen.