Algemeen

Naast de bestedingsvoorstellen vanuit de Perspectiefnota 2026-2029 en de boeggolflijst zijn er ook reguliere bestedingsvoorstellen. Deze zijn hieronder aangegeven.

1. Aanpak voorkomen criminaliteit (subsidie Stichting Samen Omhoog) (doel 1.1.1)

Stichting Samen Omhoog ondersteunt jaarlijks circa 230 jongeren, jongvolwassenen, volwassenen en nieuwkomers met een verhoogd risico op afglijden naar criminaliteit. Deze inwoners vinden vaak onvoldoende aansluiting bij het reguliere ondersteuningsaanbod. De stichting vervult een belangrijke functie in het vinden, bereiken en begeleiden van deze doelgroep en draagt daarmee bij aan participatie, onderwijs, werk en veiligheid. Voorgesteld wordt om de subsidie in 2027 nog één jaar voort te zetten. Hiermee blijft de preventieve aanpak beschikbaar en kunnen inwoners worden toegeleid naar passende ondersteuning. Het jaar 2027 wordt daarnaast benut om de meerwaarde, resultaten en toekomstige inrichting van het aanbod te evalueren. Op basis daarvan kan voor 2028 en volgende jaren een structureel onderbouwde keuze worden gemaakt. Voor de voortzetting van de subsidie is in 2027 incidenteel € 250.000 nodig. Hiervan kan € 100.000 worden gedekt uit reeds beschikbare middelen. Daarnaast zijn € 150.000 aan baten beschikbaar (€ 100.000 uit budget veiligheid en € 150.000 uit beschermd wonen). Hierdoor heeft de aanvraag per saldo geen financieel effect.

2. Specifieke deskundigheid Sociaal wijkteam (doel 1.2.1)

Sinds de start van het Sociaal Wijkteam in 2015 ondersteunen GZ-psychologen, gedragswetenschappers en systeemtherapeuten van externe organisaties de wijkteams. Zij zijn een integraal onderdeel van de werkwijze en dragen bij aan goede vraagverheldering, passende ondersteuning dichtbij inwoners en het voorkomen van onnodige inzet van specialistische zorg. Met dit voorstel wordt deze bestaande inzet duurzaam belegd binnen het Sociaal wijkteam.

Voorgesteld wordt om deze specialistische deskundigheid vanaf 2027 structureel binnen het Sociaal Wijkteam te organiseren. De structurele lasten bedragen € 510.000 per jaar en worden volledig gedekt binnen de bestaande middelen van het sociaal domein. Hiervoor wordt onder meer het innovatiebudget Jeugd ingezet. In 2027 wordt daarnaast eenmalig € 25.000 ingezet uit de resterende incidentele middelen voor een systeemtherapeut binnen het Relatie- en Scheidingsteam. Het voorstel heeft geen effect op het begrotingsresultaat.

3. Vervanging Zorgregiesysteem Sociaal wijkteam (doel 1.2.1)

Het huidige zorgregiesysteem van het Sociaal Wijkteam is verouderd, sluit niet aan op de vernieuwde werkwijze en voldoet niet aan de actuele standaarden voor data en archivering. Daarnaast zijn de contracten met de huidige leverancier niet meer rechtmatig. Daarom is vervanging van het systeem noodzakelijk. Voorgesteld wordt om in 2027 een nieuw zorgregiesysteem te implementeren. De aanvraag omvat de implementatie, datamigratie, inrichting van rapportages en nazorg. Hiermee kan het Sociaal Wijkteam de dienstverlening en bedrijfsvoering verbeteren en de ondersteuning efficiënter organiseren. Voor de vervanging is in 2027 incidenteel € 1.066.275 nodig.

4. Beschermd Thuis (doel 1.2.3)

Met Beschermd Thuis Zwolle werkt de gemeente aan de regionale beweging van beschermd wonen naar passende ondersteuning in de eigen woonomgeving. Door nieuwe woon-zorgvormen te ontwikkelen, kunnen inwoners met een psychische kwetsbaarheid langer zelfstandig wonen, eerder uitstromen uit een intramurale voorziening en passende ondersteuning behouden zonder onnodig te verhuizen.
De landelijke doordecentralisatie en het nieuwe financiële verdeelmodel zijn opnieuw uitgesteld. Regionaal is afgesproken om de inhoudelijke voorbereiding wel voort te zetten. Voorgesteld wordt daarom om in 2027 en 2028 jaarlijks € 1,8 miljoen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het lokale uitvoeringsplan van Beschermd Thuis Zwolle. Hiermee kan de ontwikkeling van nieuwe woon-zorgvormen worden voortgezet. De kosten worden volledig gedekt door een onttrekking aan de reserve Beschermd Wonen. Het voorstel heeft daardoor geen effect op het begrotingssaldo.

5. Prognose uitgaven Jeugdhulp

Voor jeugdhulp is vanaf 2027 structureel € 4,8 miljoen extra nodig. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp daalt niet verder, terwijl de eerder aangekondigde Rijksmaatregelen met besparende effecten uitblijven en de zorgvraag zwaarder en complexer wordt. Vooral het tekort aan pleegzorg, gezinshuizen, passende verblijfsplekken en vervolgplekken leidt tot langdurige inzet van duurdere, niet altijd passende hulp. Aanpassing van de begroting is onvermijdelijk: de Jeugdwet is een openeinderegeling en de gemeente moet de noodzakelijke hulp betalen. Zonder honorering blijven de uitgaven bestaan en ontstaat jaarlijks een overschrijding van € 4,8 miljoen. Voorgesteld wordt dit volledig te dekken uit de stelpost volumegroei sociaal domein en de tijdelijke vrijval binnen Beschermd Wonen, waardoor de aanvraag per saldo budgetneutraal is. De oplopende tekorten vragen wel om aanvullende maatregelen en we stellen dan ook een Taskforce houdbare jeugdhulp in. Deze Taskforce volgt de ontwikkeling van de uitgaven nauwgezet en werkt gerichte maatregelen uit voor een financieel houdbaar jeugdstelsel.

6. Extra financiële bijdrage voor VTIJ, CSG en Kadera (doel 1.3.1)

Door de sterke groei van het aantal meldingen en hulpvragen is uitbreiding van de capaciteit bij Veilig Thuis IJsselland, het Centrum Seksueel Geweld en Kadera nodig. De extra inzet is gericht op tijdige hulp en onderzoek en op voldoende veilige opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld. Tijdens het bestuurlijk overleg Huiselijk Geweld van 3 juni 2026 hebben alle gemeenten in de regio IJsselland ingestemd met een aanvullende financiële bijdrage voor 2027. Voorgesteld wordt om voor de Zwolse bijdrage in 2027 incidenteel € 165.000 beschikbaar te stellen en dit bedrag te dekken uit de reserve Beschermd Wonen. Het voorstel heeft daardoor geen effect op het begrotingssaldo.

7. Datateam Sociaal domein (doel 2.1.3)

Uit de evaluatie van het Datateam Sociaal Domein blijkt dat de huidige capaciteit onvoldoende is om de geprioriteerde informatievragen van raad, management, beleid en uitvoering tijdig en kwalitatief goed te beantwoorden. Aanvullende capaciteit is nodig om beschikbare data om te zetten in betrouwbare informatie voor de inhoudelijke opgaven en financiële taakstellingen binnen het sociaal domein. Voorgesteld wordt om het Datateam Sociaal Domein in de periode 2027 tot en met 2029 tijdelijk uit te breiden. Hiervoor wordt incidenteel € 300.000 in 2027, € 500.000 in 2028 en € 200.000 in 2029 beschikbaar gesteld. Hiermee kan het datateam de informatievoorziening verder ontwikkelen en minder afhankelijk worden van externe en tijdelijk ingehuurde capaciteit. Het voorstel is de kosten te dekken uit de bedrijfsvoeringsreserve. Het uitgangspunt is dat de benodigde functies na 2029 binnen de bestaande formatie worden opgevangen, als onderdeel van de transformatie naar een digitale organisatie.

8. Openeinde inkomensregelingen (doel 2.1.3)

De inkomensregelingen ondersteunen inwoners met een laag inkomen. Het gebruik van deze regelingen neemt toe door de verbeterde toegankelijkheid en bekendheid, maatschappelijke ontwikkelingen en landelijke wetswijzigingen. Hierdoor stijgen vooral de uitgaven aan bijzondere bijstand, studietoeslag, kindregeling, de zorgkostenregeling en het participatiefonds.
Voor 2027 wordt een tekort van € 1,1 miljoen verwacht. Voorgesteld wordt dit tekort in 2027 tot en met 2028 te dekken uit de algemene middelen. Vanaf 2029 is het voorstel om dit tekort te dekken uit de stelpost volumegroei sociaal domein.

9. Aanvulling omgevingsvisie (doel 3.1.1)

De Omgevingsvisie moet worden aangevuld met de gebiedsvisies voor Vechtrand en Nieuw Zuthem. De werkzaamheden moeten in 2027 starten, zodat de gemeenteraad uiterlijk vóór 1 juli 2028 kan besluiten over de verlenging van het voorkeursrecht. Daarmee ondersteunt de gemeente de samenhangende ontwikkeling van beide gebieden en de bijbehorende woningbouw en ruimtelijke ambities. Voorgesteld wordt om voor het aanvullen en vaststellen van de Omgevingsvisie in 2027 incidenteel € 75.000 beschikbaar te stellen. Dit bedrag is bestemd voor ambtelijke capaciteit, digitalisering en zo nodig extern advies voor de milieueffectrapportage.

10. Stadsbroek (doel 3.1.1)

De gemeenteraad heeft opdracht gegeven om voor Stadsbroek de varianten Landschapspark en Landschapspark met wonen verder uit te werken tot een haalbare gebiedsvisie. Het beschikbare budget is inmiddels uitgeput. Voor het afronden van de gebiedsvisie na de keuze voor een voorkeursvariant, inclusief participatie met grondeigenaren, omwonenden en andere belanghebbenden, wordt daarom € 237.342 incidenteel in 2027 gevraagd.

11. Platform woningzoekenden (doel 3.1.2)

Ter uitvoering van de op 6 oktober 2025 aangenomen motie Geef woningzoekenden een stem voeren de gemeente, woningcorporaties en De Woonfabriek in 2026 een pilot uit. Met een platform worden woningzoekenden betrokken bij de planvorming, ruimtelijke procedures en omgevingsvergunningen voor woningbouwprojecten. De uitvoering van de motie heeft vertraging opgelopen. Voorgesteld wordt om de pilot bij een positief resultaat in 2027 direct door te ontwikkelen tot een stedelijk platform en een structurele werkwijze. Hiermee versterken we de positie van woningzoekenden en geven we verder uitvoering aan de motie. Voor de realisatie van het platform en de verdere uitrol van de werkwijze is in 2027 incidenteel € 65.000 nodig en hiervoor is dekking binnen het programma wonen aanwezig. De woningcorporaties leveren daarnaast een financiële bijdrage.

12. Carnaval: crowdmanagement (doel 3.2.1)

Het carnaval in Zwolle trekt jaarlijks veel bezoekers en vindt voor een belangrijk deel plaats in de openbare ruimte. Dit vraagt om een centrale organisatie en duidelijke verantwoordelijkheid voor onder meer publieksstromen, openbare orde en veiligheid, beveiliging, eerste hulp, toiletten, fietsparkeren en afval. In 2026 heeft Stichting Zwolse Evenementen Organisatie de rol van vergunningaanvrager, organisator en eindverantwoordelijke vervuld. Uit de evaluatie met de betrokken veiligheids- en hulpdiensten blijkt dat deze centrale aanpak essentieel is voor een veilig en beheersbaar verloop van het carnaval. Voorgesteld wordt om deze werkwijze vanaf 2027 voort te zetten en hiervoor structureel € 50.000 per jaar beschikbaar te stellen. Het reguliere budget voor evenementen geeft in 2026 geen mogelijkheden voor de bijdrage aan de stichting ZEO. In 2025 is middels het amendement “Genoeg kansen voor Hartstad Zwolle” besloten te stoppen met dat project en is het budget overgezet naar evenementen. De besteding van het budget moet ten goede komen aan het versterken van evenementen in samenwerking met de partners in de stad. Door uit dit budget € 50.000 ter beschikking te stellen aan de stichting ZEO voor de organisatie van het carnaval wordt hieraan uitvoering gegeven. Voor de volgende jaren zal een beroep moeten worden gedaan op het reguliere (subsidie)budget voor evenementen.

13. Collectie Overijssel (doel 3.2.2)

De huidige archieflocaties van Collectie Overijssel in Zwolle en Deventer zijn verouderd en voldoen op termijn niet meer aan de wettelijke eisen voor archiefbeheer. Daarom wordt een nieuw collectiecentrum in Deventer voorbereid. Hiermee wordt het toekomstige archiefbeheer geborgd en ontstaat in Zwolle ruimte voor de gebiedsontwikkeling van het Noorderkwartier.
Daarnaast is extra budget nodig om de museale collectie toegankelijk te houden voor inwoners, bezoekers en bruikleennemers. Voorgesteld wordt daarom om vanaf 2027 structureel € 50.000 per jaar beschikbaar te stellen voor het beheer van deze collectie.
Door het nieuwe kostprijsmodel daalt de jaarlijkse bijdrage van Zwolle aan Collectie Overijssel vanaf 2027 met circa € 246.000 tot circa € 1,8 miljoen per jaar. De vrijvallende middelen worden ingezet voor de structurele verhoging van het museale collectiebeheer en voor de eenmalige verhuiskosten naar het nieuwe collectiecentrum. De hoogte en fasering van deze verhuiskosten worden nog bepaald. Het voorstel is per saldo budgetneutraal. Op basis van de huidige raming ontstaat vanaf 2033 een structurele vrijval.

14. Programmakosten Holtenbroek (doel 3.7.1)

In Holtenbroek komen steeds meer fysieke en sociale projecten samen. Extra programmasturing is nodig om deze projecten en planningen goed op elkaar af te stemmen en de ambities uit het toekomstperspectief Holtenbroek te realiseren. Het gaat onder meer om ontwikkelingen op het gebied van onderwijshuisvesting, maatschappelijke voorzieningen, woningbouw en de inrichting van de buitenruimte. Voorgesteld wordt om de capaciteit voor programmasturing en ondersteuning in 2027 en 2028 tijdelijk uit te breiden. Hiermee bewaakt de gemeente de samenhang tussen de projecten en geeft zij vervolg aan de eerdere participatie met bewoners. Voor deze uitbreiding wordt in beide jaren incidenteel € 160.110 beschikbaar gesteld.
De benodigde capaciteit vanaf 2029 wordt betrokken bij de ontwikkeling van een eenduidige systematiek voor de financiering van programmakosten. Deze systematiek wordt gekoppeld aan de meerjarige programmering en portfoliosturing. Hiermee wordt inzichtelijk welke projecten en activiteiten prioriteit krijgen en hoe deze binnen de beschikbare financiële ruimte kunnen worden gefinancierd.

15. Herontwikkeling Van der Capellen (doel 3.7.1)

Voor de herontwikkeling van het voormalige schoolgebouw Van der Capellen is in 2027 een voorbereidingskrediet nodig. Met dit krediet worden het programma van eisen, het kavelpaspoort en de aanbesteding afgerond. Daarna kan het gebouw op de markt worden gebracht voor een nieuwe invulling met wonen en maatschappelijke functies. Hiermee draagt de locatie bij aan de doelen voor Holtenbroek en worden de huidige jaarlijkse beheerlasten van € 175.000 op termijn beëindigd. Voor deze voorbereidende werkzaamheden is in 2027 een incidenteel krediet van € 65.000 nodig.

16. Netwerkkosten Ruimte voor de Vecht (doel 4.2.1)

In de netwerkorganisatie Ruimte voor de Vecht (RvdV) werken 13 partijen samen. De zeven overheidspartijen (Provincie, gemeenten Hardenberg, Ommen, Dalfsen en Zwolle en de twee waterschappen) leveren de personele capaciteit van het Kernteam en delen gezamenlijk de kosten hiervoor. Sinds 2019 is Ruimte voor de Vecht formeel een netwerkorganisatie en doet gemeente Zwolle mee. Sindsdien heeft de organisatie, ook op Zwols grondgebied al vele projecten meegefinancierd en georganiseerd, waardoor er veel maatschappelijke baten zijn ontstaan voor onze Zwolse inwoners en ondernemers. Het voorstel is om voor de netwerkkosten incidenteel € 52.000 in 2027 en  in 2028 beschikbaar te stellen.

17. Port of Zwolle (doel 4.3.2)

Port of Zwolle heeft zich ontwikkeld tot een belangrijke regionale samenwerking op het gebied van logistiek en economie. Om de uitvoeringskracht te versterken, worden taken op het gebied van strategie, havenbeheer en commerciële ontwikkeling overgedragen aan de organisatie van Port of Zwolle. Hiermee kan Port of Zwolle zich verder ontwikkelen tot een zelfstandige, duurzame en innovatieve logistieke hub. De overdracht sluit aan bij de bestuurlijke afspraken tussen Zwolle, Kampen, Meppel en Port of Zwolle. Voorgesteld wordt om vanaf 2027 structureel € 102.592 per jaar beschikbaar te stellen als aanvullende bijdrage aan Port of Zwolle. Hiermee kan Zwolle uitvoering geven aan de regionale afspraken.

18. Integrale aanpak overlast 2027 (Katwolderplein, Nijverheidsstraat) (doel 5.1.1)

Rond de Nijverheidsstraat nemen de zorgen over leefbaarheid en veiligheid toe. Dit komt door de concentratie van maatschappelijke, woon-, zorg- en onderwijsfuncties en de geplande woningbouw. Vanwege de vergelijkbare problematiek en de fysieke verbinding met het Katwolderplein is de Nijverheidsstraat toegevoegd aan de bestaande integrale aanpak voor het Katwolderplein. Voorgesteld wordt om te onderzoeken welke fysieke en beheermaatregelen voor beide locaties nodig zijn, welke effecten daarmee kunnen worden bereikt en welke uitvoeringskosten en dekkingsmogelijkheden daarbij horen. Hiermee kan een samenhangende aanpak voor beide locaties worden ontwikkeld, gericht op het verbeteren van de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel. Voor dit onderzoek is in 2027 incidenteel € 50.000 nodig.

19. Vervanging Smart Veiligheid (doel 5.2.1)

Het huidige casusregiesysteem van team Openbare Orde en Veiligheid (OOV) kan na 2027 niet meer worden gebruikt. De licentie loopt eind 2027 af en het systeem houdt per 31 december 2027 op te bestaan. Vervanging is daarom noodzakelijk. Voorgesteld wordt om in 2027 een nieuw casusregiesysteem aan te besteden en in te richten. Hiermee kan team OOV veiligheidsinformatie centraal en zorgvuldig beheren en complexe casuïstiek integraal volgen. Het nieuwe systeem ondersteunt daarnaast de continuïteit van de dienstverlening en de naleving van eisen voor privacy, informatiebeveiliging en informatiebeheer. Het voorstel is om voor de aanbesteding, inrichting en licentie in 2027 incidenteel € 228.316 beschikbaar te stellen. Dit bedrag kan volledig worden gedekt uit de ICT-reserve en heeft daardoor geen effect op het begrotingssaldo.

20. Weerbaarheid en Veerkracht (doel 5.2.1)

Door de toename van langdurige en complexe verstoringen, zoals cyberincidenten, uitval van stroom en communicatie en extreem weer, is het nodig om de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie en de Zwolse samenleving te versterken. Voorgesteld wordt om hiervoor in 2027 en 2028 tijdelijk programmasturing en gerichte capaciteit in te zetten. Hiermee worden kritieke processen en noodprocedures uitgewerkt, wordt minimaal één lokaal noodsteunpunt  etest en worden crisisplannen aangepast. Ook worden afspraken gemaakt met vitale en maatschappelijke partners en worden inwoners en ondernemers beter voorbereid op mogelijke verstoringen. Uit deze middelen wordt ook uitvoering gegeven aan de motie over koelteplekken. De aanpak draagt bij aan de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening, de ondersteuning van kwetsbare inwoners en het behoud van bestuurlijke regie tijdens crises. Hiervoor is zowel in 2027 als in 2028 incidenteel € 486.200 nodig.

21. Routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed (doel 5.3.1)

Voor de verduurzaming van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed zijn aanvullende middelen nodig om uitvoering te geven aan de Routekaart en de wettelijke doelen voor CO₂-reductie. Van de circa 125 gebouwen die tot 2050 moeten worden vervangen of verduurzaamd, kunnen met de huidige middelen naar verwachting tot en met 2029 slechts 21 gebouwen worden aangepakt. Ook kan de gemeente minder gebruikmaken van de landelijke subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed, die tot 2030 beschikbaar is en circa 30% van de investeringen kan dekken, omdat gemeentelijke cofinanciering nodig is. Verdere temporisering verschuift de opgave naar de toekomst en kan leiden tot hogere kosten en extra overlast doordat gebouwen mogelijk meerdere keren moeten worden verduurzaamd. Wij leggen nu voor om in 2030 dezelfde keuze te maken die in eerdere begrotingen gemaakt is. Dit betekent dat er de helft beschikbaar wordt gesteld van wat nodig is om zoals in de Routekaart is omschreven in 2030 40% CO2 reductie te halen. Door maximaal DuMaVa subsidie binnen te halen kan wellicht nog richting de wettelijke doelstelling gekomen worden. Gevraagd wordt om een investeringskrediet van € 3,2 miljoen, met € 138.000 aan kapitaallasten in 2030.

De benodigde kapitaallasten van de investeringen tot en met 2028 zijn al opgenomen in de begroting. De kapitaallasten voor de nu aangevraagde investeringen van € 3.200.000 in 2029 zijn opgenomen in 2030. De kapitaallasten in 2029 zijn opgenomen in de begrotingsaanvraag van 2026, echter daar is verzuimd ook het bijbehorende investeringskrediet aan te vragen. In voorliggende begroting willen we dit rechtzetten. Het betreft een aanvullend investeringskrediet van € 3.100.000 waardoor het totale krediet € 6.300.000 bedraagt.

22. Weerbaarheid Informatietechnologie en operationele technologiesystemen (doel 5.3.1 en 5.4.1)

De digitale koppeling en externe bereikbaarheid van gemeentelijke systemen nemen toe. Dit geldt ook voor systemen die bruggen, gemalen, verkeersinstallaties, het waterbeheer en gemeentelijke gebouwen aansturen. De beveiliging van deze informatietechnologie- en operationele technologiesystemen is nog onvoldoende geborgd. Voorgesteld wordt om in 2027 de risico’s te onderzoeken en de noodzakelijke beveiligingsmaatregelen te treffen. Hiermee versterkt de gemeente de digitale weerbaarheid en draagt zij bij aan veilige en betrouwbare publieke voorzieningen en aan de continuïteit van gemeentelijke taken. Het onderzoek brengt daarnaast in beeld welke aanpak en structurele middelen vanaf 2028 nodig zijn. Hiervoor is in 2027 incidenteel € 250.000 nodig.

23. IHP Nieuwbouw basisschool de Springplank (doel 5.3.2)

De gemeenteraad heeft in december 2025 het Integraal Huisvestingsplan vastgesteld. Daarin is basisschool De Springplank opgenomen als eerste school die wordt vernieuwd. Het huidige schoolgebouw verkeert in een slechte technische staat, heeft hoge exploitatiekosten en sluit functioneel onvoldoende aan op het hedendaagse onderwijs. Voorgesteld wordt om een nieuw schoolgebouw te realiseren, met oplevering in 2029. De nieuwbouw verbetert de onderwijsomstandigheden en is onderdeel van de gebiedsontwikkeling Noorderkwartier. Ook sluit de nieuwbouw aan bij de planning die met de schoolbesturen in het Integraal Huisvestingsplan is afgesproken. Voor de nieuwbouw is een investeringskrediet van € 14.850.000 nodig. Dit leidt vanaf 2030 tot structurele kapitaallasten van € 595.000 per jaar. Deze investering kan gedekt worden uit de beschikbare middelen IHP in de huidige begroting.

24. Renovatie voormalig rioolgemaal Groot Wezenland 69

Het voormalige rioolgemaal aan Groot Wezenland 69 is een gemeentelijk monument en maakt met de onderliggende kelder deel uit van de kademuur en de draagconstructie van het gebouw. Uit technisch onderzoek blijkt dat de constructie door betonrot, verzakking en waterlekkage in zeer slechte staat verkeert. Daarom is versterking van de kelder in 2027 noodzakelijk. Hiermee wordt de constructieve veiligheid geborgd en blijft het gemeentelijk monument behouden. Sloop, verkoop en herbestemming zijn onderzocht, maar zijn vanwege de kosten, de technische staat en de beperkte gebruiksmogelijkheden geen reële alternatieven. Voor de renovatie is een investeringskrediet van € 625.000 nodig. Dit leidt vanaf 2028 tot structurele kapitaallasten van € 23.000 per jaar.

25. Veiligheidsadviseur en -medewerker (doel 5.4.1)

De gemeente moet als werkgever aantoonbaar voldoen aan de Arbowet en veiligheidsrisico’s bij werkzaamheden, installaties en gebouwen systematisch beheersen. Daarvoor is structurele inzet nodig om veiligheidsrisico’s te beheersen, incidenten te voorkomen en medewerkers en leidinggevenden te ondersteunen bij veilig werken.

Voorgesteld wordt om hiervoor vanaf 2027 een veiligheidsadviseur en veiligheidsmedewerker in te zetten. Voor deze inzet wordt structureel € 76.500 per jaar beschikbaar gesteld. Daarnaast wordt voor 2027 en 2028 incidenteel € 187.500 per jaar toegekend. De incidentele kosten worden gedekt uit de bedrijfsvoeringsreserve en de structurele lasten uit de middelen voor bedrijfsvoering. Het voorstel heeft daardoor geen effect op het begrotingssaldo. De structurele inzet vanaf 2029 wordt betrokken bij de voorbereiding op de transformatie van de afdeling Beheer. Het uitgangspunt is dat deze transformatie voorziet in een structurele en samenhangende borging van de benodigde veiligheidsfunctie.

26. Wortelopdruk Stadshagen (doel 5.4.1)

In Stadshagen leidt wortelopdruk op verschillende locaties tot schade aan trottoirs en andere verhardingen. Regulier onderhoud is niet meer voldoende om deze schade te herstellen. Van de 32 getroffen straten is de situatie in 11 straten ernstig. Voorgesteld wordt om in 2027 te starten met het herstel in de Boekbinderstraat en de Boogmakerstraat. Hiermee wordt de veiligheid van de openbare ruimte verbeterd en verdere schade beperkt. De totale kosten voor deze twee straten bedragen € 400.000. Hiervan wordt € 200.000 gedekt uit het bestaande budget voor klein onderhoud aan verhardingen. Voor het resterende deel is in 2027 incidenteel € 200.000 nodig. De aanpak van de wortelopdruk in de overige getroffen straten wordt verder uitgewerkt.

27. Beheeradviseur Energie Inkoop (doel 5.4.1)

De inkoop van energie en de sturing op het energiegebruik zijn binnen de gemeentelijke organisatie niet eenduidig belegd, terwijl meer grip nodig is op energiecontracten, energieverbruik en energiekosten. Tegelijkertijd moet de gemeente voldoen aan wettelijke verplichtingen voor monitoring, rapportage en energiebesparing. Een beheeradviseur Energie zorgt voor een samenhangende uitvoering van deze taken en draagt bij aan betere contractsturing, energiebesparing en het voorkomen van onnodige energiekosten. Voorgesteld wordt om voor de inzet van een beheeradviseur Energie in 2027 en 2028 incidenteel € 154.058 per jaar beschikbaar te stellen. De kosten worden gedekt uit de bedrijfsvoeringsreserve. Het voorstel heeft daardoor geen effect op het begrotingssaldo. De structurele borging van deze functie vanaf 2029 wordt betrokken bij de voorbereiding op de transformatie van de afdeling Beheer. Binnen deze transformatie wordt bepaald hoe de taken voor energiebeheer structureel en samenhangend binnen de organisatie worden georganiseerd.

28. Installatieverantwoordelijke (doel 5.4.1)

De gemeente heeft geen installatieverantwoordelijke en kan daardoor onvoldoende aantoonbaar voldoen aan de verplichtingen uit de Arbowet voor het veilige beheer en onderhoud van elektrische installaties. Het gaat onder meer om installaties in gemeentelijke gebouwen, openbare verlichting, verkeersinstallaties, gemalen, bruggen, laadvoorzieningen en parkeervoorzieningen. Een installatieverantwoordelijke zorgt voor een duidelijke en samenhangende borging van beheer, onderhoud, toezicht en vrijgave van deze installaties. Voorgesteld wordt om in 2027 en 2028 incidenteel € 154.058 per jaar beschikbaar te stellen voor de inzet van een installatieverantwoordelijke. Daarmee kan de gemeente de verantwoordelijkheid voor de elektrische installaties eenduidig beleggen en de veiligheids- en aansprakelijkheidsrisico’s beter beheersen.

De structurele borging van deze functie vanaf 2029 wordt betrokken bij de voorbereiding op de transformatie van de afdeling Beheer. Binnen deze transformatie wordt bepaald hoe deze verantwoordelijkheid structureel binnen de organisatie wordt ingericht.

29. Vervanging markt- en havenkasten (doel 5.4.1)

Een groot deel van de 102 markt-, haven- en evenementenkasten voldoet niet aan de geldende wet- en regelgeving. Dit leidt tot veiligheids- en aansprakelijkheidsrisico’s voor gebruikers, beheerders en de gemeente. De kasten zijn nodig voor het functioneren van markten, havens en evenementen en moeten daarom worden vervangen. Voorgesteld wordt om de vervanging gefaseerd uit te voeren in de periode 2027 tot en met 2029. Hiervoor is een investeringskrediet van € 1.225.500 nodig. De fasering bedraagt € 300.000 in 2027, € 500.000 in 2028 en € 425.500 in 2029. Daarnaast wordt de beheerorganisatie ingericht, zodat het beheer en de installatieverantwoordelijkheid duurzaam en eenduidig worden geborgd. Hiervoor is € 35.000 in 2027 en vanaf 2028 structureel € 65.000 per jaar nodig. De kapitaallasten lopen door de gefaseerde investering stapsgewijs op. Vanaf 2030 bedragen deze naar verwachting € 122.550 per jaar.

30. Wacht- en storingsdienst (doel 5.4.1)

De bezetting van de wacht- en storingsdienst staat al langere tijd onder druk door onderbezetting, vergrijzing, uitbreiding van het areaal en een toenemende werkdruk. Hierdoor is de continuïteit van de dienstverlening buiten kantooruren onvoldoende geborgd. Aanvullende technische capaciteit is nodig om storingen aan onder meer verkeerslichten, pollers, openbare verlichting, bruggen, gemalen en parkeervoorzieningen tijdig te kunnen oplossen. Voorgesteld wordt om voor de versterking van de wacht- en storingsdienst vanaf 2027 structureel € 107.000 per jaar beschikbaar te stellen. Daarnaast wordt voor 2027 incidenteel € 107.000 toegekend. Hiermee is in 2027 in totaal € 214.000 beschikbaar voor twee technisch beheerders. In 2027 worden afspraken gemaakt over een andere wijze van financiering van de tweede technisch beheerder vanaf 2028.

31. Afval en grondstoffen (doel 5.5.1)

Kostenstijging
De kosten van huishoudelijke afval- en grondstoffen zijn fors gestegen. Dit komt enerzijds door de stijging van autonome kosten (hogere kosten van de normale dienstverlening), door stijging/herijking van ROVA-kosten en door een herijking van de gemeentelijke (BTW) toerekening. De oorzaak van stijgende autonome kosten ligt voor een belangrijk deel in externe ontwikkelingen zoals indexatie (€ 695.000), een nieuw contract met Verpact (minus € 450.000) en meerkosten van de dienstverlening en lagere grondstofopbrengsten (€ 390.000). Door een hogere fiscale toerekening van BTW aan de afvalstoffenheffing wordt daarnaast ruim 1 miljoen euro extra doorbelast aan de afvalstoffenheffing. Dit om hiermee te voldoen aan de eis van 100% kostendekkendheid van de heffing. Al deze kosten zijn zeer beperkt beïnvloedbaar.
Dekking
De kostenstijging wordt voor het lopende jaar 2026 opgevangen in de voorziening. Daarnaast wordt in 2027 incidenteel € 265.000 uit de voorziening ingezet voor het Gemeentelijk Grondstoffenplan, de proef met wasbare luiers, onderzoek naar composteerbare zakjes voor groente-, fruit- en tuinafval en voorzieningen voor het halen en brengen van grof afval. De voorziening nadert hierdoor de ondergrens van € 500.000. De structurele kostenstijging landt in de afvalstoffenheffing.
De voorgestelde wijzigingen dragen bij aan een kostendekkende afvalstoffenheffing en de uitvoering van de gemeentelijke ambities voor afval en grondstoffen.

32. Stadsreiniging en winterdienst  (doel 5.1.1)

De kosten voor stadsreiniging en winterdienst stijgen structureel. Dit komt onder meer door hogere materiaal- en arbeidskosten, de elektrificering van materieel en voertuigen, personeelsschaarste en het nieuwe marktconforme verrekenmodel van ROVA. Ook vallen de vergoedingen voor wegwerpplastic en openbare prullenbakken lager uit. Voorgesteld wordt om middels toerekening een deel van de extra kosten onder te brengen in de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de algemene middelen. Daarbij blijft de huidige dienstverlening voor stadsreiniging en winterdienst op peil. Dit draagt bij aan de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte. De aanvraag bedraagt vanaf 2027 structureel € 1,4 miljoen per jaar. Hiervan wordt € 535.000 per jaar gedekt via de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en door een aanvullende toerekening van de BTW. Binnen deze aanvraag resteert daardoor een structureel nadeel van € 865.000 per jaar voor de algemene middelen. Hier staat in de afzonderlijke aanvraag Afval en Grondstoffen met een structureel voordeel. Beide aanvragen zijn daarmee gezamenlijk structureel budgetneutraal.

33. Participatieverordening (doel 6.1.1)

Gemeenten moeten op grond van de Wet versterking participatie op decentraal niveau uiterlijk op 1 januari 2027 een participatieverordening hebben vastgesteld. De gemeenteraad heeft op 18 mei 2026 gekozen voor een hoger ambitieniveau, met meer ruimte voor overheidsparticipatie en het uitdaagrecht. Voorgesteld wordt om in 2027 een projectleider in te zetten om de ambitie voor uitbreiding van overheidsparticipatie en het uitdaagrecht nader te onderzoeken en één of meer pilots uit te voeren en te evalueren. De uitkomsten worden gebruikt om de gekozen ambitie verder uit te werken en uiterlijk in 2029 een aangepast voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen. Eventuele structurele financiële gevolgen van de uiteindelijke aanpak worden daarbij in beeld gebracht. Voor de projectleiding en de pilots is in 2027 incidenteel € 121.000 nodig.

34. Inzet klachtenprocedure (doel 6.4.2)

Het aantal klachten en zeer contactintensieve inwoners is de afgelopen periode toegenomen. Aanvullende capaciteit is nodig om klachten zorgvuldig te onderzoeken, persoonlijk contact te onderhouden en waar mogelijk vroegtijdig tot een oplossing te komen. Voorgesteld wordt om de capaciteit voor klachtbehandeling en de begeleiding van zeer contactintensieve inwoners vanaf 2027 structureel uit te breiden met 0,6 fte. Hiervoor is structureel € 88.297 per jaar nodig. De kosten worden volledig gedekt uit de beschikbare structurele overheadmiddelen voor bedrijfsvoering. Het voorstel heeft daardoor geen effect op het begrotingssaldo.

35. Staat van de Organisatie (doel 6.4.2)

Zwolle groeit en de opgaven van de gemeente worden omvangrijker en complexer. Dit vraagt om een organisatie die voldoende is toegerust om haar taken uit te voeren en de ambities voor de stad te realiseren. Door de groei van de stad en de gemeentelijke organisatie neemt ook het beroep op de bedrijfsvoering, het management en specialistische ondersteuning toe. Daarom versterken we de managementondersteuning, fiscale beheersing, arbeidsomstandigheden en veiligheid en juridische coördinatie. Ook breiden we het management van Stadsbeheer, Vastgoed en Personeel en Organisatie uit. Hiermee houden we de aansturing van teams beheersbaar en zorgen we voor voldoende aandacht voor medewerkers, kwaliteit en resultaten. Daarnaast investeren we in de begeleiding van stagiairs en trainees, zodat zij goed binnen de organisatie kunnen instromen en zich kunnen ontwikkelen.

Tegelijkertijd blijven we werken aan een stevig en professioneel fundament van de bedrijfsvoering. We verbeteren het beheer van gemeentelijke contracten, zodat er één betrouwbaar overzicht ontstaat van afspraken, looptijden, financiële verplichtingen en rechtmatigheid. Ook versterken we de juridische ondersteuning van de energietransitie. De gemeentelijke rol bij netcongestie, de warmtetransitie en energie-infrastructuur leidt tot steeds complexere juridische vraagstukken. Met specialistische juridische capaciteit kunnen we projecten en samenwerkingsafspraken zorgvuldig en voortvarend begeleiden. Deze investeringen helpen om beter te sturen, risico’s te beheersen en onze publieke taken doelmatig en rechtmatig uit te voeren.

Digitalisering en datagedreven werken blijven belangrijk voor een toekomstbestendige organisatie. De inzet van kunstmatige intelligentie en procesautomatisering stelt hogere eisen aan de beschikbaarheid, kwaliteit en het verantwoorde gebruik van gegevens. Daarom versterken we de datafuncties binnen de organisatie. Hiermee kunnen we gegevens beter inzetten voor beleid, monitoring en dienstverlening. Ook voeren we een reserveringssysteem in voor werkplekken en vergaderruimtes in het Stadhuis en Stadskantoor. Zo kunnen we de beschikbare ruimte beter benutten en inspelen op hybride werken en veranderende samenwerkingsvormen.

Met deze maatregelen zetten we een volgende stap in het versterken van de uitvoeringskracht en de staat van de organisatie. We investeren gericht in medewerkers, management, specialistische kennis, bedrijfsvoering, huisvesting en data. De aanvragen worden volledig gedekt uit bestaande middelen, waaronder de middelen voor de groei van de overhead, de reserve voor informatie- en communicatietechnologie en het budget voor de energietransitie. De voorstellen zijn daarmee gezamenlijk budgetneutraal en leiden niet tot een aanvullend beroep op de algemene middelen.