Algemeen

In het coalitieakkoord Bouwen op Zwolse kracht zijn structurele, meerjarig incidentele en incidentele middelen opgenomen voor nieuwe ambities. Het college neemt deze middelen taakstellend in de begroting op. Als een voorstel voldoende is uitgewerkt, wordt het budget direct aan het betreffende begrotingsdoel toegevoegd. Als nog nadere inhoudelijke of financiële keuzes nodig zijn, wordt het beschikbare bedrag op een stelpost opgenomen. De gemeenteraad ontvangt dan op een later moment een afzonderlijk voorstel over de besteding.

1. Integraal Huisvestingsplan Onderwij s (doel 5.3.2)

Het college investeert in goede, veilige en toekomstbestendige schoolgebouwen. De geplande en gedekte projecten tot en met 2029 worden uitgevoerd. Voor de periode daarna stellen we met de schoolbesturen een uitvoeringsagenda op.  De prioritering van het Integraal Huisvestingsplan is daarbij het uitgangspunt.
Voor het Integraal Huisvestingsplan is in 2029 € 1 miljoen en vanaf 2030 € 2 miljoen per jaar beschikbaar. Voorgesteld wordt deze middelen op een stelpost te plaatsen en een structurele financieringssystematiek uit te werken. De gemeenteraad ontvangt hierover een afzonderlijk voorstel.

2. Strategische Investeringsagenda (doel 7.1.1)

De groei van Zwolle vraagt ook na 2030 om grote investeringen in de stad. Met de Strategische Investeringsagenda reserveren we middelen voor fysieke investeringen die bijdragen aan woningbouw, gebiedsontwikkeling, bereikbaarheid en belangrijke stedelijke voorzieningen. We brengen daarbij focus aan en prioriteren projecten op basis van maatschappelijke meerwaarde, urgentie, uitvoerbaarheid en de mogelijkheden voor cofinanciering.
Voor de Strategische Investeringsagenda is vanaf 2030 structureel € 1 miljoen per jaar beschikbaar. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de reserve Strategische Investeringsagenda. Hiermee sparen we voor toekomstige investeringen en versterken we de financiële basis om kansen voor Zwolle te benutten. De gemeenteraad besluit afzonderlijk over de inzet van de middelen voor concrete projecten.

3. Veiligheid (doel 5.2.1)

Het coalitieakkoord zet in op een veilige stad, waarin preventie, zorg, welzijn en handhaving met elkaar worden verbonden. De capaciteit voor veiligheid wordt de komende jaren stapsgewijs uitgebreid met onder meer boa’s en specialistische functies. Ook wil het college jeugdcriminaliteit voorkomen, de aanpak van ondermijning en Bibob versterken en een lokale agenda voor Zorg en Veiligheid opstellen. Voor veiligheid is in 2027 € 400.000 beschikbaar. Dit bedrag loopt op tot € 800.000 vanaf 2030. Voorgesteld wordt om de middelen voor veiligheid op een stelpost te plaatsen. In 2027 krijgen de structurele activiteiten die nu nog tijdelijk worden gefinancierd prioriteit. Hierbij gaat het onder meer om de regisseur Jeugd en Veiligheid en procesregie Zorg en Veiligheid. Daarmee wordt eerst de bestaande boeggolf afgebouwd. Naarmate het budget in de volgende jaren oploopt, ontstaat ruimte voor uitbreiding met onder meer boa’s en Bibob-expertise. De uitwerking wordt aan de gemeenteraad voorgelegd.  

4. Nooterhof (doel 7.1.1)

Het coalitieakkoord benoemt de Nooterhof als een belangrijke plek voor natuureducatie, biodiversiteit en ontmoeting. Het college wil bijdragen aan de verdere ontwikkeling van deze voorziening en daarmee nieuwbouw mogelijk maken. Voor de Nooterhof is vanaf 2027 € 40.000 per jaar beschikbaar. De concrete besteding is nog niet uitgewerkt. Voorgesteld wordt om het budget op een stelpost te plaatsen en samen met de betrokken partijen een voorstel op te stellen voor de inzet van de middelen. De gemeenteraad ontvangt hierover een afzonderlijk voorstel.

5. Cultuur en evenementen (doel 7.1.1)

Het college wil dat het culturele aanbod meegroeit met de stad. Daarbij wordt ingezet op het beter benutten en verbinden van bestaande voorzieningen en middelen, meer focus in het beleid en minder versnippering in het aanbod en de financiering. Ook wil het college belangrijke culturele voorzieningen, zoals het Academiehuis Grote Kerk, Hedon en de Rode Hal, behouden en verder ontwikkelen. Voor cultuur en evenementen is vanaf 2029 € 1 miljoen per jaar beschikbaar. Daarnaast is in 2027 € 2,5 miljoen incidenteel beschikbaar voor culturele sleutelvoorzieningen. Deze middelen zijn bedoeld voor de culturele ambities en sleutelvoorzieningen. Voorgesteld wordt om de middelen voor cultuur en evenementen vooralsnog op een stelpost te plaatsen. De besteding wordt verbonden aan de verdere keuzes over de culturele sleutelvoorzieningen en de nog op te stellen cultuurleidraad. De gemeenteraad ontvangt hierover afzonderlijke voorstellen.

6. Ateliers en broedplaatsen (doel 7.1.1)

Ateliers, broedplaatsen en makersplekken bieden volgens het coalitieakkoord ruimte aan innovatie, creativiteit en talentontwikkeling. Het college wil de subsidies voor broed- en makersplaatsen die in 2028 aflopen verlengen. Ook wordt gekeken naar mogelijkheden voor betaalbare atelierruimte in de wijken. Voor ateliers en broedplaatsen is vanaf 2029 € 200.000 per jaar beschikbaar. De concrete verdeling is nog niet uitgewerkt. Voorgesteld wordt om het budget op een stelpost te plaatsen en een voorstel uit te werken voor de continuïteit en ontwikkeling van broedplaatsen, makersplekken en betaalbare atelierruimte.

7. Natuurinvesteringsagenda (doel 7.1.1)

Zwolle wil haar kwaliteiten als groene deltastad behouden en versterken. Het coalitieakkoord zet daarom in op verdere uitvoering van de Natuurinvesteringsagenda, met gerichte investeringen in groen, natuur, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Daarbij worden deze opgaven zoveel mogelijk verbonden met woningbouw, de openbare ruimte en de leefbaarheid van wijken en buurten.
Voor de Natuurinvesteringsagenda is vanaf 2027 € 200.000 per jaar beschikbaar. De concrete prioriteiten en maatregelen zijn nog niet uitgewerkt. Een deel van de middelen wordt ingezet voor het sleutelgebied Stadsrivier. Voorgesteld wordt om het budget op een stelpost te plaatsen. De gemeenteraad ontvangt een afzonderlijk voorstel over de inzet van de middelen.

8. Warm Thuis (doel 4.1.1)

Het college wil huishoudens die moeite hebben met het betalen van hun energierekening blijven ondersteunen. Daarom wordt de aanpak Warm Thuis voortgezet. De aanpak wordt de komende jaren geleidelijk genormaliseerd en financieel afgebouwd. Daarbij wordt ook gekeken welke ondersteuning door marktpartijen en andere partners kan worden geboden. Voor Warm Thuis is € 900.000 in 2027 beschikbaar. Dit bedrag loopt af naar € 500.000 in 2030. Voorgesteld wordt om de aanpak binnen deze reeks voort te zetten.

9. Bedrijventerreinen (doel 4.3.2)

Het college wil bedrijventerreinen intensiever en waar nodig anders inrichten, zodat de beperkte ruimte beter wordt benut. Ook is er geld gereserveerd voor het Sleutelgebied Bedrijventerreinen, waar bij de focus komt te liggen op de uitbreidingslocatie Hessenpoort 4. De samenwerking met ondernemersverenigingen wordt voortgezet om bedrijventerreinen aantrekkelijker, bereikbaarder en toekomstbestendiger te maken. Daarbij is aandacht voor verduurzaming, klimaatadaptatie, energievraagstukken en de organisatiekracht van ondernemers. Voorgesteld wordt om vanaf 2027 structureel € 300.000 per jaar beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het Masterplan Toekomstbestendige Bedrijventerreinen en het Sleutelgebied Bedrijventerreinen. Hiermee worden onder meer het parkmanagement, de samenwerking met ondernemersverenigingen en projecten voor verduurzaming, klimaatadaptatie, bereikbaarheid en netcongestie voortgezet en onderzoekskosten voor de uitleglocatie(s) gefinancierd. Dit voorstel is in deze begroting verwerkt.

10.  Sport (doel 1.1.2)

Sport draagt bij aan gezondheid, ontmoeting en sterke gemeenschappen. Het college wil daarom de basis van de Zwolse sport op orde brengen. Daarbij wordt ingezet op toekomstbestendige accommodaties, betaalbare tarieven en een betere verhouding tussen eigendom, beheer, exploitatie en gebruik. Voor sport is van 2027 tot en met 2030 jaarlijks € 200.000 beschikbaar. Het coalitieakkoord heeft als ambitie om de gemeentelijke huurtarieven vanaf 2027 met 10% te verlagen. Voorgesteld wordt om de tarieven voor de binnensport in 2027 aanvullend met 5% te verlagen. Samen met de verlaging van 5% die in 2026 al is gerealiseerd, komt de totale verlaging daarmee uit op 10%. Hiervoor is vanaf 2027 € 100.000 per jaar nodig.. De financiële dekking van het voorstel vanaf 2031 zal binnen de begroting van Sport moeten worden gevonden.
Daarnaast is in 2027 € 1 miljoen incidenteel beschikbaar voor sport. Deze middelen zijn bedoeld voor investeringen die sportvoorzieningen en accommodaties toekomstbestendiger maken. De concrete besteding wordt nog uitgewerkt.

11. Onderwijsstad en innovatie (doel 7.1.1)

Het college wil Zwolle samen met onze onderwijspartners verder ontwikkelen als onderwijsstad; zij bieden hoogwaardig onderwijs en zijn daarmee van waarde voor onze economie en de ontwikkeling en vernieuwing daarvan. Samenwerking tussen economie, arbeidsmarkt en onderwijs is daarbij van groot belang. . Samen met de Zwolse onderwijsinstellingen wordt ingezet op het binden van jong talent, de waardering van mbo-talent en vakmanschap, een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en een cultuur van Leven Lang Ontwikkelen en de rol van het onderwijs als kennispartner voor innovatie en verhoging van de arbeidsproductiviteit. Voor Onderwijsstad en innovatie is vanaf 2027 € 300.000 per jaar beschikbaar. De concrete agenda en verdeling van de middelen zijn nog niet vastgesteld. Voorgesteld wordt om het budget op een stelpost te plaatsen en samen met de Zwolse8 en andere partners een uitvoeringsagenda op te stellen. De gemeenteraad ontvangt hierover een afzonderlijk voorstel.

12. Diversiteit en inclusie (doel 7.1.1)

Het college wil dat iedereen in Zwolle kan meedoen en zichzelf kan zijn. De stad moet toegankelijk zijn voor iedereen, mede vanuit het VN-verdrag Handicap. Daarom blijft de gemeente inzetten op diversiteit, toegankelijkheid, inclusie, mensenrechten en het tegengaan van discriminatie.
Voor diversiteit en inclusie is vanaf 2027 € 100.000 per jaar beschikbaar. Voorgesteld wordt om een uitvoeringsvoorstel op te stellen dat binnen het beschikbare budget past. Totdat dit voorstel met prioritering hierin  is afgerond, wordt het bedrag op een stelpost opgenomen.

13. Stedelijke regie en stadsbouwmeester (doel 3.1.1)

Door de groei van Zwolle en het aantal gebiedsontwikkelingen is meer stedelijke regie nodig. Het coalitieakkoord zet in op betere prioritering en snellere besluitvorming bij dilemma’s die over afzonderlijke gebieden en beleidsterreinen heen gaan. De stadsbouwmeester en adviseurs Wonen worden daarbij genoemd als functies die de komende jaren nodig blijven.
Voor stedelijke regie is vanaf 2027 € 200.000 per jaar beschikbaar. Voorgesteld wordt om hiermee de functie van stadsbouwmeester voort te zetten. De opdracht wordt herijkt.

14. Wijkprofielen (doel 7.1.1)

Het college wil meer wijkgericht werken en de fysieke en sociale opgaven per wijk beter met elkaar verbinden. Daarvoor worden wijkprofielen ontwikkeld die inzicht geven in wat een wijk nodig heeft en richting geven aan extra inzet en investeringen. Omdat de opgaven per wijk verschillen, kan dit leiden tot bewuste ongelijke investeringen om achterstanden te verkleinen en gelijke kansen te bevorderen.
Voor wijkprofielen is in 2027 incidenteel € 2 miljoen beschikbaar. Voorgesteld wordt om dit bedrag op een stelpost te plaatsen en binnen de wijkcyclus te starten met twee pilots. In deze pilots worden sociale en fysieke informatie, opgaven en interventies samengebracht. De gemeenteraad ontvangt een afzonderlijk voorstel over de selectie van de pilots en de besteding van de middelen.

15. Sleutelgebieden Ruimtelijk Toekomstperspectief (doel 3.1.1)

De woningbouwambitie van Zwolle blijft hoog. Het college wil daarom gebiedsvisies opstellen voor Vechtrand en Nieuw Zuthem en vervolgens één van beide uitleglocaties versneld tot uitvoering brengen, waarbij in het coalitieakkoord een voorkeur voor Vechtrand is uitgesproken. De gebiedsvisies zijn nodig om een samenhangende keuze te maken over woningbouw, bereikbaarheid, energie, water, groen en voorzieningen en om de Omgevingsvisie tijdig aan te vullen.
Voor de sleutelgebieden is in 2027 incidenteel € 2 miljoen beschikbaar. Voorgesteld wordt om dit bedrag taakstellend in te zetten voor de gebiedsvisies van Nieuw Zuthem en Vechtrand. De geraamde kosten zijn hoger dan het beschikbare budget. Het voorstel is om voor 1 van de gebieden de gebiedsvisie niet volledig af te ronden om aan deze taakstelling te voldoen.
Daarnaast wordt in 2027 € 700.000 incidenteel beschikbaar gesteld om na afronding van de gebiedsvisies een vervolgstap te zetten met één van de twee uitleglocaties. Over de keuze van de locatie vindt afzonderlijke besluitvorming plaats.

16. Sleutelgebieden (doel 7.1.1)

Naast Vechtrand en Nieuw Zuthem kennen we nog drie sleutelgebieden, namelijk de Ring, Stadsrivier en Bedrijventerreinen. In 2027 gaan we aan de slag met onderdelen vanuit deze sleutelgebieden. We zijn bezig met het opstellen van een keuzedocument Ring-opgave en gaan hier verschillende onderzoeken voor uitvoeren. Hierbij wordt onderzocht of hiervoor bestaande middelen en middelen uit de Strategische Investeringsagenda (SIA) kunnen worden ingezet.
Voor het sleutelgebied Stadsrivier voeren we in 2027 enkele onderzoeken uit als opmaat naar de startnotitie Stadsrivier. Tegelijkertijd werken we al aan maatregelen die bijdragen aan de ontwikkeling van  Stadsrivier. Na vaststelling van de startnotitie stellen we een gebiedsvisie op, die richting geeft aan verdere keuzes en maatregelen binnen het sleutelproject. De benodigde middelen hiervoor worden in 2027 gefinancierd vanuit de Natuurinvesteringsagenda.
Vanuit bedrijventerreinen heeft met name Hessenpoort de prioriteit. We gaan een keuze maken in welke richting Hessenpoort 4 zou kunnen komen. Hiervoor stellen we €300.000 beschikbaar uit de reserve incidentele bestedingen en gebruiken we middelen vanuit het coalitieakkoord bedrijventerreinen.

17. Sociale veiligheid (doel 7.1.1)

Iedereen moet zich veilig en toegankelijk door de openbare ruimte kunnen bewegen. Het coalitieakkoord zet daarom in op sociale veiligheid, met extra aandacht voor vrouwen en meisjes, lhbtiqa+ personen en ouderen. Daarbij wordt gekeken naar de inrichting en verlichting van de openbare ruimte en naar locaties waar inwoners zich onveilig voelen.
Voor sociale veiligheid is in 2027 incidenteel € 500.000 beschikbaar. Voorgesteld wordt om het budget voorlopig op een stelpost te plaatsen en hiervoor een voorstel op te stellen waarbij de motie De straat is ook van ons wordt meegenomen. De gemeenteraad ontvangt hierover een afzonderlijk voorstel.

18. Circulaire economie (doel 7.1.1)

Het college wil zorgvuldig omgaan met grondstoffen, afval voorkomen en hergebruik stimuleren. Afval wordt daarbij steeds meer gezien als een grondstof die opnieuw kan worden gebruikt. Hergebruik en versterking van circulaire ketens is daarbij van belang. De gemeente wil initiatieven zoals repaircafés en circulaire ondernemers ondersteunen en ook binnen de eigen organisatie minder verspillen en meer hergebruiken.
Voor circulaire economie is in 2027 incidenteel € 1 miljoen beschikbaar.  Voorgesteld wordt om het bedrag op een stelpost te plaatsen en een bestedingsvoorstel op te stellen voor stimulering van circulariteit.  

19. Binnenstad en mobiliteit (doel 7.1.1)

Het college wil de binnenstad bereikbaar, leefbaar en gastvrij houden. Op horecapleinen zoals de Nieuwe Markt en het Bethlehemkerkplein leidt hinderlijk verkeersgedrag tot overlast en onveilige situaties. Daarom wil het college deze pleinen op gezette tijden autoluw maken en daarmee een vervolg geven aan de eerdere pilot tegen hardrijdende auto’s en showrijders.
Voor binnenstad en mobiliteit is in 2027 incidenteel € 300.000 beschikbaar. Voorgesteld wordt om dit budget in te zetten voor het op gezette tijden autoluw maken van de horecapleinen. De maatregelen worden nog verder uitgewerkt, inclusief de gevolgen voor bereikbaarheid, handhaving, bewoners, bezoekers en ondernemers. Totdat deze uitwerking gereed is, wordt het budget op een stelpost geplaatst.

20. Afval (doel 7.1.1)

Het college wil het voor inwoners eenvoudiger maken om afval goed te scheiden en weg te brengen. Daarom wordt onderzocht hoe het inzamelsysteem gebruiksvriendelijker kan worden gemaakt. Ook wil het college bijplaatsingen en vervuiling gericht aanpakken en de dienstverlening verbeteren, onder meer door ruimere openingstijden van ROVA.
Voor afval is in 2027 incidenteel € 500.000 beschikbaar. De concrete verdeling van het budget is nog niet vastgesteld. Voorgesteld wordt om het bedrag op een stelpost te plaatsen en een voorstel uit te werken voor verbetering van de dienstverlening, afvalscheiding en de aanpak van bijplaatsingen en vervuiling.