7. Algemene dekkingsmiddelen

In het programma Algemene dekkingsmiddelen begroten we de inkomsten die geen specifieke bestemming hebben. Deze inkomsten kunnen we op verschillende manieren gebruiken om de activiteiten in de overige programma’s te financieren. De belangrijkste inkomstenbronnen zijn de gemeentefondsuitkering die we ontvangen van het Rijk, en de opbrengst uit de onroerende zaakbelasting (OZB). Ook ontvangen we andere belastinginkomsten, zoals toeristenbelasting, en winstuitkeringen. In dit programma zijn ook het renteresultaat, de algemene reservemutaties, de post onvoorzien, de vennootschapsbelasting en de concernstelposten geraamd.

Weerstandsvermogen

137%

Solvabiliteit

45%

Renterisiconorm

3.70%

Niet van toepassing

We willen een financieel gezonde gemeente zijn en voeren daarom een solide financieel beleid. Dat betekent dat we snel kunnen reageren op veranderingen in de samenleving en de gevolgen voor onze financiën. Twee keer per jaar actualiseren we het financieel meerjarenperspectief en maken een risico-inventarisatie. Aan de hand daarvan beoordelen we of ons weerstandsvermogen op orde is en of we onze begroting moeten bijsturen.  

Inwoners en bedrijven die producten en diensten van ons afnemen, betalen ons daarvoor door de raad vastgestelde tarieven. In de tarievennota staat in hoeverre deze tarieven kostendekkend zijn. De meeste inkomsten ontvangen we echter uit het gemeentefonds. Het bedrag dat we daaruit ontvangen, bepaalt voor een groot deel de hoogte van onze algemene dekkingsmiddelen. Een hoger of lager bedrag uit het gemeentefonds heeft dan ook direct invloed op ons financieel meerjarenperspectief.

Hieronder is het financieel beleid nader toegelicht.

Financiën algemeen
De financiële positie van Zwolle is gezond, maar staat wel onder druk. We voeren een financieel beleid dat recht doet aan huidige én toekomstige generaties. De komende jaren staan we daarom voor de uitdaging om onze ambities en financiële mogelijkheden in balans te brengen. Dat vraagt keuzes in wat we wel doen en wat we minder doen of waar we mee stoppen. De afgelopen periode zijn we gestart met het doorlichten van onze begroting om te kijken of we dingen slimmer of efficiënter kunnen doen. Daar gaan we deze periode mee door. We verwachten dat we de komende periode voor ongeveer €10 miljoen (ca. 1,25%) in onze begroting moeten gaan ombuigen om de stijgende kosten voor bijvoorbeeld onderhoud en digitale veiligheid op te vangen. Ook hebben we een stevige ‘boeggolf’ van projecten en beleid die tijdelijk gefinancierd zijn, maar die we mogelijk wel willen voortzetten. Kijken we verder vooruit dan de komende bestuursperiode (dus voorbij 2030), dan zien we dat er grote (vervangings)investeringen nodig zijn om de groei van de stad vorm te geven, infrastructuur op orde te houden en schoolgebouwen te vervangen. De komende periode gaan we hiervoor al sparen, zodat rekeningen niet onnodig doorschuiven naar de toekomst. Zo zorgen we ervoor dat we ook in de toekomst kunnen blijven investeren in de stad.

Gemeentefondsuitkeringen
De meeste inkomsten krijgen we uit het gemeentefonds. Dit geld ontvangen we van het Rijk. Hoeveel we ontvangen bepaalt voor een belangrijk deel onze financiële ruimte. Alle gemeenten ontvangen op drie momenten in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, als afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota.  De inkomsten uit het gemeentefonds zijn in 2027 geraamd op € 471 miljoen.

De ontwikkeling van het gemeentefonds is één van de grootste risico’s binnen onze begroting. Sinds 2024 is de normeringssystematiek van het gemeentefonds losgekoppeld van de rijksuitgaven (‘trap op, trap af’) en gekoppeld aan de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product (bbp). De jaarlijkse toe- of afname van het gemeentefonds (het accres) is opgesplitst in twee componenten: een volumedeel en een prijsdeel. Deze vernieuwde systematiek is ontworpen om de inkomsten van gemeenten meerjarig te laten meebewegen met de nationale economie en stabieler te maken.

Gemeentelijke belastingen
Van inwoners, toeristen en ondernemers ontvangen we OZB, toeristenbelasting en precariobelasting. Dit geld gaat naar de algemene dekkingsmiddelen. De totaalopbrengst is ongeveer € 70 miljoen. Daarvan komt 98% uit de OZB.

Tarievenbeleid
Het tarievenbeleid staat in de paragraaf lokale heffingen en de tarievennota 2027. De verwachte inflatieontwikkeling in 2027 bedraagt 2,9%.
In het coalitieakkoord 2022-2025 is als maatregel opgenomen om een hogere bijdrage van bezoekers en gebruikers van de (binnen)stad te vragen. Bij de begroting 2024 is besloten om de toeristenbelasting in de komende jaren gefaseerd te verhogen tot en met 2027.

Woonlastenontwikkeling  
De ozb stijgt in 2027 met de inflatieaanpassing van 2,90%. Het tarief voor de rioolheffing wordt verhoogd voor 2027 met het inflatiepercentage van 2,90% en een additionele verhoging van € 5,00. De tarieven voor de afvalstoffenheffing stijgen gemiddeld voor vast- en variabeldeel met 15,43% (meerpersoonshuishouden).
De totale gemiddelde woonlastenstijging 2026 is € 14 en komt hiermee in 2026 op € 934 (atlas van de lokale lasten 2026, Coelo, de gegevens voor 2027 komen pas later beschikbaar)

Innen en kwijtschelden van lokale belastingen
GBLT zorgt voor het opleggen, innen en kwijtschelden van onze OZB, afvalstoffenheffing en rioolbelasting en uitvoering van de WOZ (waardering onroerende zaken).
De strategie van GBLT is gericht op een goede dienstverlening aan onze burgers en bedrijven, eenvoudig als het kan en persoonlijke als het nodig is.

Winstuitkeringen
We ontvangen winstuitkeringen (dividenden) omdat we aandelen hebben van de Bank van Nederlandse gemeenten, Enexis, Rova en Wadinko. De verwachte opbrengst is € 940.000. Van Vitens ontvangen we naar verwachting de komende jaren geen winstuitkering, omdat zij de komende jaren grote investeringen moeten doen. De toelichting staat in de paragraaf verbonden partijen.

Renteresultaat en financieringsfunctie
In de paragraaf financiering zijn onze financieringsfunctie, geldleningen en rentekosten toegelicht. In 2027 is de omslagrente over investeringen en grondexploitaties 0,25%. Als onderdeel van de financieringsfunctie ramen we ook rentebaten van verstrekte geldleningen op dit programma. Het gaat dan onder andere om geld dat woningbouwcorporaties van ons geleend hebben. Deze leningen bouwen we komende jaren verder af.

Vennootschapsbelasting
Volgens de Wet modernisering vpb-plicht overheidsondernemingen zijn we verplicht om vennootschapsbelasting te betalen over onze ondernemingsactiviteiten. Voor Zwolle gaat het om de grondexploitatie en de exploitatie van een parkeerterrein met een slagboom. De grondverkoop verloopt positief. In de begroting hebben we de vennootschapsbelasting geraamd op € 0,19 miljoen. In de risicoparagraaf nemen we het risico op een eventuele hogere verschuldigde vennootschapsbelasting mee.

Post onvoorzien
In het Besluit Begroting en Verantwoording staat dat iedere gemeente een post onvoorzien in haar begroting moet opnemen. De post onvoorzien (incidenteel) ramen wij op € 0,2 miljoen. Dit bedrag is onderdeel van ons weerstandsvermogen. De toelichting staat in de paragraaf weerstandsvermogen en risico's.

Concern brede stelposten
We hebben concern brede stelposten begroot. Het gaat om budget dat gedurende het begrotingsjaar op basis van onderbouwde voorstellen ingezet kan worden voor de uitvoering van de begrotingsprogramma’s. Zie de bijlage Stelposten voor meer informatie.

Niet van toepassing

Lokale heffingen

Algemene uitkeringen

Dividend

Saldo financieringsbehoefte

Overige baten en lasten

Heffing vennootschapsbelasting

Onvoorzien

Reservemutaties

Financiële verordening gemeente Zwolle