Weerstandsvermogen en risico's

Ziektes en plagen groenbeheer
Klimaatverandering leidt de afgelopen jaren structureel tot boomziektes en dierplagen. Dit is niet te beïnvloeden maar wel op te anticiperen. Het vraagt extra inzet is niet altijd mee te nemen in het onderhoud.

Stormschades
Bij storm kunnen bomen schade veroorzaken, doordat ze in hun val of bij takbreuk de omgeving beschadigen. Niet beïnvloedbaar en structureel. Er vinden meer stormen plaats in de periode dat de bomen nog bladdragend zijn en de bomen zijn langer bladdragend.

Hoog water
De binnenstad van Zwolle ligt buitendijks en heeft een open verbinding naar het IJsselmeer. Hoge waterstanden komen steeds vaker voor. Bij waterstanden vanaf 1.50 meter boven NAP dienen we maatregelen te nemen ter bescherming. Vanaf 1.70 meter boven NAP dienen we maatregelen te treffen om te voorkomen dat voorzieningen zoals elektra, drinkwater en riolering uitvallen. Hiervoor wordt gebruikt gemaakt van de Zwolse hoogwaterbrigade.De verwachting is dat hoogwater, zoals in 2023, vaker gaat voorkomen. We monitoren deze trend en de onvoorziene kosten die dit met zich mee kunnen brengen.

Cyberveiligheid
De kans dat cyber gerelateerde incidenten de gemeentelijke organisatie beïnvloeden wordt steeds groter terwijl ook de impact op de organisatie een duidelijk vorm begint aan te nemen. Binnen het beheer van de openbare ruimte is cyberveiligheid een structureel risico omdat sabotage of ongeautoriseerde toegang tot digitale besturingssystemen kan leiden tot uitval, veiligheidsincidenten en maatschappelijke ontwrichting. Daarnaast kunnen cyberaanvallen leiden tot verlies van data, hogere beheerkosten en verminderde betrouwbaarheid van de dienstverlening aan inwoners en bedrijven. Het risico is niet te beïnvloeden, niet in te schatten en nagenoeg niet verzekerbaar.

Fiscalisering Woon- werkverkeer
Vanwege de Corona-maatregelen werkte iedereen, zolang deze maatregelen golden, zoveel mogelijk thuis. Het reispatroon van de medewerkers veranderde daardoor sterk. Normaliter heeft dit gevolgen voor de reiskostenvergoeding. Wanneer er minder daadwerkelijke reisdagen zijn, is er minder te fiscaliseren. De bijzondere Corona-omstandigheden waren echter voor de Rijksoverheid aanleiding om de regeling voor 2020 en 2021 tijdelijk te versoepelen. De Belastingdienst heeft gaande 2020 de voorwaarden aangescherpt. Daarbij is voor de gemeente het risico ontstaan van een naheffing in geval medewerkers tussen 13 maart en 10 november 2020 alle fiscaliseringshandelingen hebben verricht. In het geval hier eindheffing over betaald moet worden heeft gemeente Zwolle dit risico gekwantificeerd op € 281.000  (risico laag).
De gemeente Zwolle (en VNG en externe fiscaal deskundigen) is het oneens met het standpunt van de Belastingdienst en neemt stappen om dit risico te elimineren, met een eventuele rechtsgang .Dit risico beperkt zich tot het jaar 2020.

Ernstige zwemwater-ongevallen
Recente jurisprudentie maakt duidelijk dat beheerders van zwemwaterlocaties, ook wanneer zij veiligheidsmaatregelen treffen en risico’s zoveel mogelijk proberen te beperken, onder omstandigheden toch (gedeeltelijk) aansprakelijk kunnen worden gehouden voor ernstige ongevallen. Het gaat hier dan om toewijzing van een claim op zuivere vermogensschade.
Ook onze gemeente beheert zwemwaterlocaties en wordt daarmee geconfronteerd met vergelijkbare aansprakelijkheidsrisico’s. Het risico hierop is zeer beperkt (< 10%) maar als zich wel een ernstig ongeval voordoet dan kunnen de meerkosten groot zijn.
De gemeente heeft een aansprakelijkheidsverzekering voor zaak- en letselschade. Het kan zijn dat een mogelijke claim ons verzekerd bedrag van zuivere vermogensschade overschrijdt.

Bedrijfsvoering
Binnen het programma Bedrijfsvoering spelen diverse risico's. Het gaat onder andere om de onderstaande risico's.

De beheersing van de loonsom, in relatie tot de werkdruk, blijft een continu aandachtspunt. Overschrijdingen kunnen optreden.
In toenemende mate wordt het steeds moeilijker om goed gekwalificeerd personeel aan te trekken om bij de gemeente Zwolle te werken. In specifieke functies is al sprake van krapte en deze krapte zal naar verwachting toenemen. We voeren hiertoe actief beleid.

Met betrekking tot de verwerking en beheer van persoonsgegevens bestaat het risico dat er (menselijke) fouten gemaakt worden en/of dat er structurele tekortkomingen bestaan. Dit kan tot boetes leiden. Aanvullend kan er, wanneer datalekken of onrechtmatige verwerkingen geconstateerd worden, sprake zijn van (niet-verzekerde) schade, herstelkosten en/of aan betrokkenen te vergoeden schade. Het beheer en de  verwerking van persoonsgegevens is een blijvend punt van aandacht voor Zwolle
Het dreigingsbeeld op het gebied van informatieveiligheid is hoog. Niet tijdig voldoen aan aangescherpte wettelijke eisen (o.a. implementatie Cyberbeveiligingswet/NIS2) vergroot het risico op incidenten, toegenomen herstelkosten, bestuurlijke boetes en reputatieschade. Naast technische dreigingen spelen ketenrisico’s (leveranciers en partners) en menselijk handelen (bewustzijn en naleving) een grote rol. Risico's zijn breed en omvatten bijvoorbeeld een terugval in de bedrijfscontinuïteit, financiële schadeclaims en het kwijtraken van belangrijke gegevens.

Door de snelle groei van de organisatie, passen de contracten niet altijd meer, wat kan leiden tot onrechtmatigheid.
Daarnaast worden deze ook veroorzaakt door grote prijsstijgingen bij leveranciers. Hierdoor overwegen steeds meer leveranciers contractbreuk waardoor nieuwe contracten vaak duurder zijn.

Binnen de context van het programma worden beheersmaatregelen getroffen om de financiële impact van de risico's zo veel mogelijk te kunnen absorberen.